Europa maakt prioriteit van versnelde uitrol laadinfra e-trucks
Het aantal laadpunten voor elektrische vrachtwagens in Europa groeit gestaag, maar té traag. Zonder stabiel beleid, sterkere elektriciteitsnetten en Europese steun dreigt de elektrificatie van zwaar vervoer te vertragen.
De Europese Commissie wil de uitrol van laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens de komende jaren fors versnellen. Tijdens het evenement ‘The Future of E-Mobility’ op de ‘Connecting Europe Days’ in Brussel maakte Europees commissaris voor Duurzaam Transport Apostolos Tzitzikostas duidelijk dat de elektrificatie van het zware wegvervoer niet alleen een klimaatdoel is, maar ook een strategische keuze voor Europa.
“Dit gaat over veel meer dan de doelstellingen voor decarbonisatie. Het gaat over de energie-autonomie van Europa, onze economie, ons concurrentievermogen en onze veiligheid”, zegt Tzitzikostas.
Volgens de Eurocommissaris rijden vandaag bijna 40.000 batterij-elektrische vrachtwagens rond in de Europese Unie. Tegen het einde van het jaar verwacht hij dat aantal te zien oplopen tot 45.000 à 50.000. Ook de laadinfrastructuur groeit: er zijn inmiddels bijna 3.000 publiek toegankelijke laadpunten die geschikt zijn voor vrachtwagens, een stijging met 60% tegenover een jaar geleden.
Lang niet voldoende
Toch is dat volgens hem lang niet voldoende. Tegen 2030 rekent de Commissie op ongeveer 400.000 emissievrije vrachtwagens en bussen op de Europese wegen. “Ben ik tevreden? Het antwoord is nee. We hebben veel meer nodig.”
Het betoog van de Eurocommissaris sluit aan bij de bezorgdheden die de Europese truckbouwers recent hebben geuit op de IAA-beurs in Hannover. De CEO’s van de zeven grootste constructeurs vragen de Europese Commissie om de CO2-doelstellingen voor zware voertuigen uit te stellen tot 2033, omdat de noodzakelijke randvoorwaarden onvoldoende zijn ingevuld. Ze wijzen daarbij onder meer op het tekort aan laadinfrastructuur en de trage uitbreiding van het elektriciteitsnet.
De Commissie wil daarom blijven investeren via Europese programma’s zoals de Alternative Fuels Infrastructure Facility (AFIF). Sinds 2024 werd daarvoor 1 miljard euro vrijgemaakt voor de verduurzaming van transport, waarvan ongeveer de helft naar de elektrificatie van het zware wegvervoer ging. Daarnaast werkt Brussel samen met de lidstaten aan de uitbouw van laadinfrastructuur langs belangrijke TEN-T-corridors.
Volgens Tzitzikostas is ook het elektriciteitsnet een steeds grotere bottleneck. “We werken samen met DG Energy om de ontwikkeling van het elektriciteitsnet prioriteit te geven, zodat de uitrol van laadinfrastructuur kan volgen.”
Financieel risico
De sector waardeert die steun, maar waarschuwde tijdens een panelgesprek in Autoworld dat het grootste probleem vandaag niet langer de technologie is, maar het financiële risico. Exploitanten investeren miljoenen in laadstations, terwijl nog onduidelijk is hoe snel elektrische vrachtwagens massaal zullen doorbreken.
Alex Junge, general manager Central Europe bij BP Pulse, noemt die onzekerheid de grootste uitdaging. “We weten twee dingen: de bezettingsgraad zal in het begin laag zijn en ze zal groeien. Alleen weet niemand hoe snel.” Daardoor dreigt volgens hem het klassieke probleem van de kip of het ei: transporteurs wachten op voldoende laadpunten om elektrische vrachtwagens te kopen, terwijl exploitanten pas willen investeren als er voldoende voertuigen rijden.
Bezettingsgraad
Ook Milence, de joint venture van Daimler Truck en Traton voor de uitrol van publieke laadinfrastructuur, ziet dat risico. Milence investeerde zelf al 500 miljoen euro aan eigen vermogen en telt – 38 laadstations voor e-trucks in Europa. CFO Wolfgang Brand benadrukt dat de sector inmiddels bewezen heeft laadstations te kunnen bouwen én uit te baten. “De grote vraag is nu of de bezettingsgraad snel genoeg zal stijgen. We hebben een tijdelijke overbrugging nodig, een soort verzekering voor de eerste jaren.”
De Europese Commissie erkent dat klassieke subsidies alleen mogelijk niet volstaan. Eric von Breska, directeur Investeringen en Duurzaam Transport bij DG MOVE, kondigt aan dat toekomstige Europese steun sterker zal focussen op laadinfrastructuur voor zware voertuigen. Tegelijk wil de Commissie bekijken of de financieringsinstrumenten moeten worden aangepast, omdat banken ondanks Europese subsidies nog vaak terughoudend blijven. Een belangrijk uitgangspunt blijft volgens Von Breska wel de voorspelbaarheid van het beleid. “We zullen de koers niet wijzigen. Investeerders hebben rechtszekerheid nodig.”
Hogere investeringen
Volgens het Oostenrijkse adviesbureau Ardan, medeorganisator van het evenement, rijdt vandaag maar een fractie van alle Europese vrachtwagens volledig elektrisch. “We staan nog altijd helemaal aan het begin”, aldus CEO Amit Yudan. Hij wijst erop dat de schaal van de uitdaging veel groter is dan bij personenwagens: grotere aansluitingen op het elektriciteitsnet, batterijopslag, meer ruimte voor laadpleinen en aanzienlijk hogere investeringen. Zijn conclusie is duidelijk: “De risico’s zijn groter. En als de risico’s groter zijn, is ook meer betrokkenheid van de Europese Unie nodig.”
