Van tankstation naar laadstation naar mobility hub
De tankstations in Nederland hebben al sinds eind jaren negentig een ongekende verandering doorgemaakt. Het aloude bemande ‘pompje’ is veranderd in een servicestation met tank- en laadfaciliteiten, horeca en werkplekken. Op een groeiend aantal locaties is de volgende stap voorwaarts ondertussen al te zien: de mobility hub.
De tankstationbranche in Nederland is in minder dan dertig jaar tijd haast onherkenbaar veranderd. Met uitzondering van het voorterrein en de luifel is bijna niets hetzelfde gebleven. Van de ruim 4100 tanklocaties die Nederland in 2025 telt, zijn er zo’n tweeduizend bemand. De rest, het grootste deel, is onbemand. Waar de onbemande locaties het aanbod aan brandstoffen de afgelopen jaren fors hebben vergroot, met daarbij steeds meer duurzame varianten, heeft vooral het bemande station een ongekende transitie doorgemaakt.
Ingewijden in de tankstationsector spreken niet alleen over een energietransitie, maar ook over een retailtransitie en daarbij nog een locatietransitie. Tankstations veranderen immers in gemakslocaties die de automobilist alle mogelijke services verlenen. Aan de pomp groeit het aanbod aan duurzame brandstoffen zoals AdBlue en HVO100. Daarnaast bieden servicestations steeds meer laadfaciliteiten. Niet alleen Fastned is zeer actief op snelweglocaties om die uit te rusten met laadfaciliteiten, ook de tankstations zelf bieden eigen snelladers. Stonden die tot voor enkele jaren op een verderaf gelegen plek zonder luifel, met de groei van het aantal elektrische voertuigen zijn deze nu op een steeds prominentere plek te vinden.
(Tekst gaat verder onder de foto)
Pionier
Waar in Nederland het aantal voertuigen dat rijdt op fossiele brandstoffen nog altijd veruit de grootste groep is, zit het aantal elektrische voertuigen duidelijk in de lift, waardoor laadpalen steeds vaker de traditionele brandstofpomp vervangen. Tanklocaties ruimen letterlijk steeds meer ruimte in voor oplaadmogelijkheden. Dat niet alleen, een groeiend aantal locaties dat eerst alleen brandstoffen aanbood, transformeert in een puur laadstation.
De opkomst van servicestations waar niet meer traditioneel kan worden getankt, maar alleen nog geladen, maakt deel uit van de volgende ontwikkeling: die van de transitie naar zogenaamde mobility hubs. Een van de bedrijven die als pionier kan worden gezien voor de ontwikkeling van mobility hubs, is Shell. De olie- en gasreus opende in december 2022 aan het Hofplein in Rotterdam de allereerste mobility hub van Nederland. De pompeilanden met fossiele brandstoffen werden hier verwijderd om plaats te maken voor twaalf hyperchargers.
Mobility Energy Expo 2025 – Discussieer mee
Op de Mobility Energy Expo geeft Q8 Benelux-retail director Sarah Pillen haar visie op de toekomst van het tankstation. Nu in België sinds dit voorjaar rookwaren niet meer in het zicht mogen staan en in Nederland tabak vanaf 2030 helemaal niet meer vanuit tankstations mag worden verkocht, zal voor veel ondernemers de vraag nog urgenter zijn: onbemand of foodservice? Een aansluitende debat wil de vraag beantwoorden of het straks nog wel mogelijk is een rendabele stopformule te runnen. Het congres eindigt met een interview en debat over welke route het meest toekomstbestendig voor de tankstationbranche is.
Het Hofplein is gekozen voor de realisatie van de mobility hub omdat dit aan de rand van het centrum van Rotterdam ligt en hier veel verkeersstromen samenkomen. De mobility hub biedt naast de snelladers een kleine shop, een groot Starbuckscafé en is de plek waar consumenten elektrische deelfietsen, scooters en auto’s kunnen huren. Reizigers worden zo gestimuleerd om van de trein of de auto over te stappen op ‘schoon’ vervoer om daarmee de reis door het centrum van Rotterdam te kunnen vervolgen.
“De wereld om ons heen verandert, en dus ook de manier waarop we reizen”, licht Jeanine Bakx, general manager Mobility Benelux en Frankrijk bij Shell toe. “Elektrisch vervoer en het delen van elektrische scooters, fietsen of auto’s spelen een cruciale rol in het omschakelen naar duurzamer vervoer. Shell ontwikkelt dan ook samen met partners als Q-Park mobility hubs en vernieuwt eigen locaties, zoals die aan het Hofplein. Doordat we elektrische deelauto’s en elektrische deelscooters aanbieden, is de mobility hub een prima startpunt voor wie duurzaam naar plekken wil die met het OV lastiger te bereiken zijn.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
In parkeergarage
In oktober 2023 nam Shell de volgende stap. In samenwerking met Q-Park opende het een mobility hub in een parkeergarage aan de Amsterdamse Veerkade in Den Haag. De veranderende behoeftes van de consument en de eisen van de overheid op het gebied van parkeren, elektrisch laden, vervoer en milieu liggen ten grondslag aan de realisatie van deze mobility hub. In de parking worden verschillende voor iedereen toegankelijke concepten geboden. Zo wordt parkeren er gecombineerd met (snel)laden, verkoop van verse eet- en drinkwaren vanuit een vestiging van Shell Café en zijn er services zoals een stomerij, werkruimte en verkoop van cadeaus en auto-accessoires.
Gelijktijdig met die in Den Haag, opende Shell ook de eerste mobility hub van België aan het Robert Schumanplein in Brussel. De brandstofpompen van de voormalige tanklocatie zijn hier verwijderd om plaats te maken voor een modern laadplein met vier snellaadplaatsen en meerdere vormen van elektrisch deelvervoer. Met de mobility hub willen beide partners parkeerlocaties een belangrijk onderdeel maken van de verbetering van de bereikbaarheid en de leefbaarheid van steden.
En ook TotalEnergies, dat in Europa in hoog tempo zogenaamde ‘100% electric service stations’ opent, zette de bocht in. Begin dit jaar ging in de Franse hoofdstad Parijs als eerste een dergelijk laadstation open in de wijk Porte de Saint-Ouen. Hier geen enkele pomp om te tanken meer, maar een station met acht ultrasnelle laadpunten met een vermogen tot 300 kW, allemaal aangedreven door honderd procent hernieuwbare energie. Er worden ook diverse klantgerichte diensten geboden, zoals een winkelruimte van driehonderd vierkante meter met eten en drinken en een internettoegangspunt. Nu, tien maanden na de opening van dit station, is TotalEnergies in Frankrijk hard op weg naar vijftig van deze 100% electric service stations.
Ook in Duitsland is de Franse energiereus bezig met de uitrol van pure elektrische laadstations. Zo opende het bedrijf half september aan de Elly Beinhorn Ring bij de luchthaven Berlin-Brandenburg het eerste grote flagship laadstation van Duitsland. Het servicestation in de vorm van een regulier tankstation, maar dan met louter laadfaciliteiten biedt onder de luifel twaalf laadpunten met een vermogen tot 400 kW. Voor elektrische vrachtwagens zijn drie laadpunten beschikbaar, eveneens elk met een vermogen tot 400 kW. De laadstations worden voor 100 procent gevoed door elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Het station speelt hiermee in op het toenemende aantal elektrische personenauto’s én nadrukkelijk ook op die van elektrische vrachtwagens.
Mobility hubs zijn fysieke schakels tussen vervoersmodaliteiten, die naast hun mobiliteitsfunctie ook als concentratiepunt voor ruimtelijke ontwikkeling kunnen dienen. Ze kunnen bijdragen aan verschillende beleidsdoelen. Bijvoorbeeld aan het autoluw maken van steden of aan het behoud en verbeteren van de bereikbaarheid in krimpgebieden. Of als een slimme manier om met de ruimtedruk om te gaan. Het concept staat sinds enkele jaren sterk in de belangstelling bij beleidsmakers, vervoerbedrijven en andere stakeholders, maar is nog in ontwikkeling en wordt op verschillende manieren geïnterpreteerd. Bovendien vergt de ontwikkeling van hubs afstemming met een groot aantal andere beleidsinstrumenten.
Heruitvinden
Bij de Nederlandse mobiliteitsaanbieder TanQyou zijn ze ervan overtuigd dat tankstationketens zich moeten heruitvinden. Met name voor de stations in de kleine dorpen ziet TanQyou-eigenaar Jan Harmen Akkerman een heel andere rol weggelegd: die van wijkhubs. Maar ook als cityhubs aan de rand van grote steden. Volgens Akkerman zal een modern tankstation zich in de toekomst bevinden op een plek waar mobiliteit centraal staat.
Al geruime tijd werkt het TanQyou aan de ontwikkeling van mobiliteitshubs. Het bedrijf uit Heerenveen heeft momenteel drie wijkhubs in aanbouw en streeft ernaar om in 2025 even buiten Leeuwarden zijn eerste transferium te openen. Bij Transferium Marsum moeten verschillende mobiliteitsstromen samenkomen: openbaar vervoer stopt er, er zijn deelauto’s, -scooters en -fietsen aanwezig en er is een parkeerterrein met 360 parkeerplekken voorzien. Vanaf de parkeerplaats kan de bezoeker dadelijk kiezen om verder te reizen met het openbaar vervoer of middels deelmobiliteit. Op het transferium kan straks ook fossiel en waterstof worden getankt, en voor bezitters van een EV zullen er laadvoorzieningen zijn. Daarnaast zijn er onbemande pakketpunten voor het brengen en halen van post.
(Tekst gaat verder onder de foto)
EnergyHub Venlo
Aan de Venloseweg in het Limburgse Tegelen is familiebedrijf Vissers Energy Group, in Nederland goed voor 75 tankstations, hard aan de slag met de realisatie van de EnergyHub Venlo, een gemakslocatie waar verschillende vormen van energie en mobiliteit voor auto’s en vrachtwagens samenkomen. Het wordt volgens Vissers Energy Group ‘de eerste en enige plek in Nederland waar alle soorten energie samenkomen’. Aan de Venloseweg, op een steenworp afstand van de op- en afrit Venlo-Zuid van de snelweg A73, kunnen straks zowel personenauto’s als vrachtwagens terecht voor een breed aanbod aan zowel fossiele brandstoffen als meer duurzame energiesoorten.
Het voormalige Esso-tankstation op het terrein is inmiddels verdwenen en wordt vervangen door een servicestation met traditionele brandstoffen, groen gas, HVO diesel, meerdere snelladers en een waterstofvulpunt waar zowel personenauto’s als trucks terecht kunnen. Daarnaast komt er een Washin7-kettingwasstraat, de tweede van deze formule in Venlo. Voor bezoekers met trek en dorst komt op De EnergyHub Venlo de grootste vestiging van Moments & More, de door Vissers Energy in eigen huis ontwikkelde shopformule voor tankstations, een fastservicerestaurant van KFC en een Giant Store fietsenwinkel. Op het dak komt een hardloopbaan. Als alles volgens planning verloopt, moet De EnergyHub Venlo vóór het einde van het jaar de deuren openen.
DCB Energy opent hub op Transportzone Meer
Het Nederlandse DCB Energy heeft dit najaar op het Vlaamse Logistiek Centrum Hazeldonk-Meer aan de snelweg A16/E19 een energiestation geopend, de eerste van het bedrijf in België. De ‘hub’, zoals het bedrijf het noemt, biedt fossiele brandstoffen, duurzame brandstoffen en snellaadfaciliteiten voor zowel personenauto’s als vrachtwagens. DCB Energy noemt het station het nieuwe ‘vlaggenschip’ van het bedrijf. Hoewel er op de hub in Meer ook personenauto’s kunnen tanken en laden, is de locatie van DCB Energy vooral zó ingericht dat grote vrachtwagens er in alle ruimte kunnen tanken en laden. De opstelplaatsen zijn volgens het bedrijf extra ruim en ook de luifel boven de pompen extra hoog. DCB Energy geeft aan het hub-netwerk verder te willen uitbreiden.
Lees ook:
