Scheepvaart in Straat van Hormuz ligt opnieuw stil door escalerend conflict
Het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz is opnieuw tot stilstand gekomen door het escalerende militaire conflict tussen de Verenigde Staten en Iran. Volgens verschillende persagentschappen zouden er nog amper koopvaardijschepen door de zeeroute varen. Het bijzonder broze staakt-het-vuren lijkt daarmee definitief voorbij.
De Verenigde Staten hebben woensdagavond 8 juli 2026 opnieuw zware luchtaanvallen uitgevoerd op Iran. President Donald Trump had daar tijdens de NAVO-top in Ankara al mee gedreigd. De Amerikaanse aanvallen komen er nadat er in de regio opnieuw meerdere commerciële schepen werden beschoten.
Het Amerikaanse Central Command (Centcom) maakte bekend dat bij de operatie 90 Iraanse doelwitten werden aangevallen. Daarbij werden onder meer luchtafweersystemen, radars, opslagplaatsen voor raketten en drones, militaire logistieke infrastructuur en maritieme installaties langs de Iraanse kust getroffen.
Volgens Washington zijn de aanvallen bedoeld om te voorkomen dat Iran de vrije scheepvaart in de Straat van Hormuz blijft bedreigen. De Verenigde Staten stellen Iran verantwoordelijk voor recente aanvallen op commerciële schepen en burgerbemanningen.
Scheepvaart ligt stil
Intussen ligt het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz zo goed als stil. Uit informatie van persagentschap Bloomberg blijkt dat er slechts twee grote schepen geïdentificeerd konden worden. Het betreft een olietanker die de Perzische Golf verliet en een onder Iraanse vlag varend vrachtschip. Mogelijk kiezen sommige schepen ervoor hun AIS-transponder uit te schakelen, waardoor ze niet zichtbaar zijn op monitoringssystemen.
De impact is dan ook aanzienlijk: waar de voorbije drie weken gemiddeld 34 schepen per dag de Straat van Hormuz passeerden, daalde dat aantal woensdag al tot 14 schepen in beide richtingen. Donderdag viel het verkeer volgens Bloomberg vrijwel volledig stil.
Iran reageerde opnieuw met aanvallen op Amerikaanse militaire doelwitten in Bahrein en Koeweit. Daarmee lijkt het bestand dat drie weken geleden tussen beide landen werd overeengekomen, definitief verleden tijd.
Zeevarenden
De nieuwe escalatie treft ook opnieuw duizenden zeevarenden. Volgens de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) bevinden zich nog ongeveer 6.000 zeevarenden in de Straat van Hormuz en de Perzische Golf. Een eerdere evacuatie van bemanningen, die na het akkoord tussen Iran en de Verenigde Staten eind juni was opgestart, werd opnieuw onderbroken nadat schepen wederom onder vuur kwamen te liggen.
IMO-secretaris-generaal Arsenio Dominguez veroordeelde de aanvallen en waarschuwde dat de situatie leidt tot grote onzekerheid en psychologische druk voor de bemanning van schepen die in de regio vastzitten.
NAVO-top
Het conflict in Iran overschaduwde ook de NAVO-top in Ankara. Hoewel de militaire operaties van de Verenigde Staten en Israël formeel geen NAVO-operatie zijn, namen de bondgenoten in hun gezamenlijke slotverklaring een passage op over het conflict.
In de verklaring bevestigen de lidstaten opnieuw dat Iran nooit over kernwapens mag beschikken. Daarnaast roept de NAVO Iran expliciet op om de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz volledig te respecteren.
